1. หลักการและเหตุผล

แผนที่ความขัดแย้ง (Conflict Map) เปรียบเสมือน เครื่องมือพื้นฐานที่ใช้ในการวางแผนการแก้ไขความขัดแย้ง ด้วยการสร้างแผนภาพง่ายๆ แล้วระบุประเด็นการขัดแย้ง การแจกแจงคู่ขัดแย้ง ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้เกี่ยวข้องอื่นๆ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความขัดแย้ง และการประเมินทางเลือกต่างๆ ในการแก้ไข เพื่อให้ทุกฝ่ายเห็นภาพรวมของสถานการณ์ตรงกัน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการสื่อสารเพื่อหาทางออกร่วมกันในกาดำเนินงานต่อไปในอนาคต เมื่อกล่าวถึงคำว่า “การพัฒนา” จากการดำเนินโครงการตามแนวนโยบายของรัฐ หลายคนก็อาจนึกถึงความหมายในแง่บวก ซึ่งมาจากจินตนาการเชิงบวกถึงคุณภาพชีวิตเศรษฐกิจ และสังคมที่ดีขึ้น แต่จากสถิติ และข้อมูลจำนวนมากก็ไม่สามารถปฏิเสธได้อย่างสิ้น เชิงว่า อีกด้านหนึ่งของ “การพัฒนา” ก็นำมาซึ่ง “ความไม่เท่าเทียม” และก่อให้เกิด “ความขัดแย้ง” ในท้ายที่สุด ซึ่งปัญหาความขัดแย้งระหว่างชาวบ้านกับอำนาจรัฐนั้น ขณะนี้เกิดขึ้น โดยทั่วไปแทบทุกเรื่องที่กระจายอยู่บนแผ่นดินไทย ดังจะเห็นได้ผลกระทบ และปัญหาความขัดแย้งจากการดำเนินโครงการตามแนวนโยบายของรัฐ ในหลายโครงการ ในต่างยุค ต่างสมัย และหลากหลายในกรณีและประเด็นปัญหา อาทิเช่น โครงการก่อสร้างเขื่อนปากมูล โครงการก่อ สร้างโรงไฟฟ้าบ่อนอก-หินกรูด โครงการก่อ สร้างท่อก๊าซและโรงแยกก๊าซไทย-มาเลเซีย และประเด็นการสร้างโรงไฟฟ้าที่เทพา จังหวัดสงขลา ตลอดจน ความขัดแย้งเรื่ององที่ดินระหว่างชาวบ้านกับรัฐในหลายพื้นที่ หลายกรณี เป็นต้นข้อมูลเชิงประจักษ์ที่แสดงให้เห็นความเป็นจริงอีกด้านหนึ่ง คือ กว่า 40 ปีทีผ่านมาประเทศไทยใช้แนวทางการพัฒนาที่มุ่งสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจเน้นอุตสาหกรรมและการส่งออก คู่ไปกับแนวคิดความทันสมัย (Modernization) และโลกาภิวัตน์ (Globalization) ซึ่งอยู่ภายใต้กรอบของทุนนิยม ประชาธิปไตย แบบตะวันตก ทำให้ ประเทศไทยมีลักษณะ "ทันสมัยแต่ไม่พัฒนา (Modernization without development)" ส่งผลให้ระบบการศึกษา ศาสนา ค่านิยมมีความอ่อนแอและขาดพลังที่จะพัฒนาให้มีความเจริญก้าวหน้า คำถามสำคัญที่ต้องการคำตอบของงานวิจัยชิ้นนี้ คือ ความขัดแย้งที่เกิดจากหรือมีผลมาการดำเนินโครงการพัฒนาต่างๆ ตามแนวนโยบายของรัฐนั้น มีมากน้อยเพียงใดใน แต่ละพื้นที่ที มีความแตกต่างกันในบริบทของพื้นที่มีแนวทางบริหารความขัดแย้งที่เกิดขึ้นอย่างไร และผลของการบริหารจัดการความขัดแย้งในแต่ละภูมิภาค แต่ละจังหวัดนับเป็นอย่างไร รวมไปจนถึงการมองภาพการบริหารจัดการความขัดแย้งร่วมกัน เพื่อจะเดินทางไปข้างหน้าร่วมกันอย่างไรอย่างสร้างสรรค์ และเปลี่ยนแปลงกระแสของ “ความขัดแย้ง”เป็น บรรยากาศของ “ความร่วมมือ” กันเพื่อพัฒนาประเทศให้เข้มแข็งและยั่งยืนต่อไป

 

โครงการสำรวจข้อมูลประเด็นความขัดแย้งจากการดำเนินโครงการตามแนวนโยบายของรัฐ (Phase 2) โดยสำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล สถาบันพระปกเกล้า เล็งเห็นความสำคัญในการสำรวจองค์ความรู้การจัดการความขัดแย้งที่เกิดจากการดำเนินโครงการตามแนวนโยบายของรัฐ ซึ่งผู้วิจัยจึงได้ประยุกต์แนวคิดดังกล่าว เพื่อสำรวจ ศึกษา จัดเก็บ และรวบรวมข้อมูลประเด็นความขัดแย้งที่เกิดจากหรือมีผลมาการดำเนินโครงการพัฒนาต่างๆ ตามแนวนโยบายของรัฐ ในทุกภูมิภาคของประเทศ โดยผ่านการเข้าถึง (Appreciation) เข้าใจ (Understanding) ในสถานการณ์ความขัดแย้งนั้นๆ โดยการศึกษาวิจัยถึงสภาพความเป็นจริงของพื้นที่ (Area Based) โดยวิธีการศึกษาและวิเคราะห์ถึงสาเหตุ (Roots of conflict) พลวัตรของความขัดแย้ง (Dynamics of conflict) และแนวทางการบริหารความขัดแย้งที่ใช้ ตลอดจนผลลัพธ์จากการดำเนินการดังกล่าว (Conflict management approached) ตลอดจนนำเสนอทางเลือกเพื่อการบริหารความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์ในอนาคต และสรุปประเด็นความขัดแย้งที่เป็นปัญหาที่สำคัญ และเร่งด่วนของแต่ละพื้นที่ตลอดจนร่วมกันต่อยอดและสนับสนุนให้เกิดการวิจัยเพื่อการแก้ปัญหาในพื้นที่ และพัฒนาท้องถิ่นนั้นๆ อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นรูปธรรมต่อไปในอนาคต
 

2. วัตถุประสงค์โครงการ

  1. เพื่อจัดทำข้อมูลสาเหตุ คู่ขัดแย้ง ความสำคัญของปัญหาและสถานะปัจจุบันของความขัดแย้ง ที่โดยการจัดทำแผนที่ขัดแย้ง (Conflict Mapping) ในทั่วประเทศ โดยฐานข้อมูลนี้เน้นในด้านของความขัดแย้งอันเนื่องมาจากโครงการที่เกิดขึ้นตามแนวนโยบายของรัฐเท่านั้น และกำหนดระยะเวลาที่เริ่มจัดเก็บคือนับแต่เริ่มมีการใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 เป็นต้นไป
  2. เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนผู้สนใจในแต่ละภูมิภาคตระหนักถึงความสำคัญของความขัดแย้งที่เกิดขึ้นจากโครงการต่างๆ ตามแนวทางของรัฐโดยการจัดทำฐานข้อมูลในพื้นที่ของตนอย่างเป็นระบบ
  3. เพื่อเป็นการสร้างองค์ความรู้ด้านความขัดแย้งที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมอย่างเป็นรูปธรรม โดยนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงข้อมูลได้จริง 3.กลุ่มเป้าหมาย องค์กรภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรเอกชนและองค์กรภาคประชาสังคม

     

ติดต่อเรา

หมายเลขโทรศัพท์ภายใน

02-141-9600

สถาบันพระปกเกล้า

ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา อาคารรัฐประศาสนภักดี
ชั้น 5 ฝั่งทิศใต้ เลขที่ 120 หมู่ 3 ถนนแจ้งวัฒนะ
แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210


This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.