Result

" เรียกร้องแก้ไขกฎหมายขายฝาก "
" ภาคกลาง จังหวัดอุทัยธานี "
ประเภทความขัดแย้ง
การจัดการสังคมและเศรษฐกิจ การแก้ไขกฎหมาย
ระดับการรับรู้ของสังคม
ระดับชาติ
ประเด็นความขัดแย้ง
กฎหมายขายฝากเป็นเครื่องมือนายทุนเงินกู้นอกระบบเกษตรกร และลูกหนี้เงินกู้นอกระบบ ต้องสูญเสียที่ดินทำกินจากการนำโฉนดที่ดินไปขายฝาก เพื่อแลกกับเงินกู้ยืม

อ่านเพิ่มเติม >>

ความเป็นมา
กฎหมายขายฝาก ถูกใช้เป็นเครื่องมือขูดรีด ดอกเบี้ยของนายทุน เงินกู้นอกระบบ มานานนับสิบปี มีกระแสเรียกร้องให้ยกเลิกกฎหมายขายฝาก โดยหลักของการขายฝากคือ ทรัพย์จะถูกโอนเปลี่ยนมือไปให้นายทุนเงินกู้ในวันทำสัญญาทันที หากลูกหนี้ไม่ผ่อนชำระหนี้ให้ครบถ้วน ภายในระยะสัญญาทรัพย์จะตกเป็นของเจ้าหนี้โดยสมบูรณ์ทั้งนี้ เพื่อให้เจ้าหนี้ไม่ต้องเสียเวลาเรื่องบังคับจำนอง และเลี่ยงกฎหมายห้ามเรียกดอกเบี้ยอัตราที่กฎหมายกำหนดได้ คือ การขายฝากโดยทำสัญญานอก “ดอกเบี้ยทบต้น” สูงเกินกว่าวงเงินกู้จริงเท่าไหร่ก็ได้และยังพบปัญหาว่า ลูกหนี้บางรายฝ่อนชำระหนี้ครบถ้วนตามสัญญา แต่เจ้าหนี้ไม่ยอมคืนหลักทรัพย์ที่นำไปขายฝากเป็นเหตุให้ลูกหนี้ต้องสูญทั้งเงินและที่ดินทำกิน ซึ่งนำไปค้ำประกันผ่านการขายฝาก ปี 2560 กระแสเรียกร้องให้ยกเลิกกฎหมายขายฝาก ได้ถูกปลุกขึ้นอีกครั้งหลังกรณีข้อเท็จจริงใน “คดีฆ่ายกครัว 8 ศพ” ระบุถึงชนวนความขัดแย้งในเรื่องที่ดิน ซึ่งผู้ใหญ่บ้าน วรยุทธ สั่งหลัง นำโฉนด 2 แปลง ใน อ.อ่าวลึก จ.กระบี่ ไปค้ำประกันเงินกู้ไว้กับนายซูริกปัต บ้านนพวงศ์สกุล หรือ บังปัต โดยการแปลงรูปการจำนองที่ดินให้เป็นการขายฝาก เมื่อคดี “ฆ่ายกครัว” มาผนวกรวมกับเหตุแห่งความไม่เป็นธรรมต่าง ๆ นานา ที่เปิดเผยออกมาประจาน กลโกงในการ “ขายฝาก” เป็นเหตุผลสำคัญให้ พตอ.ดุษฎี อารยวุฒิ รองปลัดกระทรวงยุติธรรม เตรียมเสนอให้นายวิศิษฐ์ สรวรรถ ปลัดกระทรวงยกเลิกกฎหมายขายฝาก โดยอ้างอิงถึงผลการสำรวจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งพบเกษตรกร ต้องสูญเสียที่ดินทำกินจากการนำที่โฉนดที่ดินไปขายฝาก เพื่อแลกกับเงินกู้ยืม รวมถึงลูกหนี้ที่มาร้องขอความช่วยเหลือที่ศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้กว่า 300 รายพตอ.ดุษฎี ย้ำว่าในเรื่องของการกู้ยืมเงินต้องแยกออกเป็น 2 ส่วนระหว่าง การขายฝาก กับการจำนอง ทั้ง 2 กรณีมีเจตนารมณ์ของกฎหมายเหมือนกันคือ นำทรัพย์สินมาค้ำประกันเงินกู้ แต่ต่างกันตรงขั้นตอน การขายฝากคือการขายที่ดิน ภายใต้เงื่อนไขว่ากรรมสิทธิ์ที่ดินถูกโอนย้ายต่อไปยังเจ้าหนี้ในฐานะผู้ซื้อฝากตั้งแต่วันแรกที่มีการทำสัญญา แต่หากลูกหนี้นำเงินมาไถ่ถอนตากำหนดก็จะได้รับกรรมสิทธิ์กลับไปตามเดิม ส่วนการจำนองคือ การนำที่ดินไปจำนองกับเจ้าหนี้เพื่อค้ำประกันเงินกู้ หากลูกหนี้ไม่ได้ชำระหนี้ตามกำหนด เจ้าหนี้มีสิทธิ์ไปฟ้องร้องต่อศาลเพื่อบังคับจำนองให้ยึดที่ดินและเมื่อชนะที่ดินจะถูกส่งต่อให้กรมบังคับคดีขายทอดตลาด นำเงินมาชดใช้หนี้ในกรณีที่ดินมีมูลค่าสูงกว่าหนี้ กรมบังคับคดีจะคืนเงินส่วนต่างให้แก่เจ้าของที่ดิน ความแตกต่างคือ การจำนองระหว่างฟ้องร้องยังมีขั้นตอนที่ให้ลูกหนี้ต่อสู้ในชั้นศาล มีการไกล่เกลี่ยคดีในชั้นต่าง ๆ ไปจนถึงชั้นบังคับคดี แม้ที่ดินถูกยึดไปขายทอดตลาดลูกหนี้ก็มีสิทธิ์ไปประมูลซื้อที่ดินทำกินของตัวเองกลับมาได้ แต่ถ้าเป็นการกู้เงินด้วยการขายฝาก เมื่อลูกหนี้ขาดการส่งหนี้ หรือชำระเจ้าหนี้ไม่ทันภายในสัญญา เจ้าหนี้มีสิทธิ์ยึดที่ดินไปได้ทันที โดยไม่ต้องเสียเวลาไปฟ้องบังคับจำนอง หรือขายทอดตลาดใด ๆ นอกจากนี้ยังพบพฤติกรรมการฉ้อโกงของฝ่ายเจ้าหนี้ซึ่งมัยจะบ่ายเบี่ยงไม่รับโทรศัพท์ เพื่อไม่ให้ฝ่ายลูกหนี้ติดต่อชำระหนี้ รอให้พ้นระยะเวลาตามกำหนดขายฝากเพื่อให้กรรมสิทธิ์ที่ดินตกเป็นของเจ้าหนี้ในทางกฎหมาย แทบจะช่วยเหลืออะไรลูกหนี้ เหล่านี้ไม่ได้เลยเพราะสิทธิความเป็นเจ้าของได้ขาดลงไปแล้ว ซึ่งโดยมากลูกหนี้ จะถูกเอาเปรียบตั้งแต่การเริ่มทำสัญญารวมถึงขาดความรู้ทางกฎหมายที่จะนำไปใช้ต่อสู้คดี ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีความเห็นตรงกันว่า ให้เสนอยกเลิกกฎหมายขายฝากอย่างน้อยที่สุดอาจจะต้องแก้ไข เพิ่มเงื่อนไขการขายฝากให้ยากขึ้น โดยเฉพาะระยะเวลาในสัญญาไม่ควรต่ำกว่า 1 – 3 ปี เพื่อให้ลูกหนี้มีโอกาสผ่อนชำระ และไถ่ถอนที่ดิน เพราะส่วนใหญ่ที่ตรวจสอบพบการขายฝากในระยะหลังจะบังคับทำสัญญากันเพียง 3 – 6เดือน เท่านั้นสำนักงานกิจการยุติธรรม ซึ่งเคยได้รับข้อสั่งการจากระทรวงยุติธรรมเมื่อ 2 ปี ที่ผ่านมาให้ศึกษาความเป็นไปได้ของการยกเลิกกฎหมายขายฝากนั้น การให้ยกเลิกกฎหมายขายฝากจะทำได้ต่อเมื่อ....ของรัฐ จะสามารถจัดหาช่องทางการเข้าถึงแหล่งทุน ให้เกษตรกรได้ดีกว่าปัจจุบัน เนื่องจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร หรือธนาคารออมสินก็ยังมีขีดจำกัดเรื่องเงินทุนกู้ยืม อีกทั้งการยื่นขอกู้และจำนองต้องผ่านขั้นตอนต่างๆ และผ่านการตรวจสอบเครดิตบูโร ซึ่งต้องใช้เวลาระยะหนึ่ง ขณะที่เกษตรกรมักอ้างว่าต้องการเงินด่วนรอไม่ได้ จึงต้องคงกฎหมายขายฝากไว้จนกว่าจะมีช่องทางการเข้าถึงแหล่งทุนที่แท้จริง หรือแม้แต่ในต่างประเทศ “การขายฝาก” ก็เป็นช่องทางหนึ่งที่นำมาใช้อำนวยความสะดวกในการกู้ยืม ตัวกฎหมายดีอยู่แล้ว แต่ปัญหาเกิดจากเจตนาของผู้นำกฎหมายขายฝากไปใช้บิดเบือนเพื่อหาประโยชน์ แม้ขณะนี้อยู่ระหว่างรอการยกเลิกกฎหมายขายฝาก สิ่งที่ต้องเกิดขึ้นคุ้มครอง คือการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการกู้เงินรูปแบบการขายฝาก ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา ด้วยการตีกรอบระยะเวลาสัญญาขายฝากไม่ให้ต่ำกว่า 3 ปี ปิดช่องไม่ให้ทำสัญญาระยะสั้น 1 เดือน 3 เดือน หรือ 6 เดือน และเพื่อปิดช่องทางการทำนิติกรรมของเงินกู้จากการขายฝากจะต้องโอนจ่ายผ่านสถาบันการเงินเท่านั้น ห้ามจ่ายเป็นเงินสด เพื่อไม่ให้ผู้ซื้อกับผู้ขายเป็นบุคคลคนเดียวกันเพราะที่ผ่านมานายทุนรู้เทคนิคทางกฎหมาย ผลกระทบจากกฎหมายขายฝาก นายทุนู้เทคนิคทางกฎหมายจะมอบอำนาจให้ลูกหนี้ไปรับโอนที่ดินกับสำนักงานที่ดินเมื่อฝ่ายลูกหนี้นำคดีขึ้นฟ้องร้องว่า ถูกบังคับทำสัญญาเงินกู้ไม่เป็นธรรม มักจะแพ้คดี เพราะฝ่ายนายทุนจะสู้คดีว่า การโอนกรรมสิทธิ์เป็นเจตนาของฝ่ายลูกหนี้เอง ขณะนี้อยู่ระหว่างที่ศูนย์ลูกหนี้ (ศนธ.ยธ.) กำลังรวบรวมตัวเลขเกษตรกรทุกภาคเช่น ภาคเหนือ และภาคอีสาน ที่ตกเป็นหนี้ขายฝาก ว่ามีกี่รายที่ต้องสูญเสียที่ดินทำกินรวมถึงงานวิจัยต่าง ๆ เพื่อนำเสนอเป็นข้อมูลให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมประกอบการพิจารณายกเลิก แก้ไขกฎหมายขายฝากเพื่อ่ไม่ให้การช่วยเหลือตกหล่น การถูกบังคับทำสัญญาขายฝากไม่เป็นธรรม ต้องถูกฟ้องเพิ่มโทษในคดีฉ้อโกง และมีรายได้จากการปล่อยกู้ ยังมีมาตรการทางภาษี TAX เข้าไปตรวจสอบรูปแบบการผ่อนชำระหนี้ชำระอย่างไร เมื่อผ่อนชำระหนี้ครบ โฉนดที่ดินที่นำมาขายฝากจะคืนให้ลูกหนี้อย่างไร18 กันยายน 2561 ครม. มีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. … หรือ พ.ร.บ.ขายฝาก ตามมติที่คณะกรรมการดำเนินการปฏิรูปกฏหมายในระยะเร่งด่วน เสนอให้แยกสัญญาขายฝากที่ดิน ออกจากประมวลกฏหมายแพ่งและพาณิชย์ เพื่อแยกออกมาเป็นกฎหมายเฉพาะที่จะสร้างความเป็นธรรมให้กับเกษตรกร เจ้าของที่ดินที่นำสินทรัพย์ไปขายฝาก และมีผิดนัดไถ่ถอนทรัพย์ที่ดินได้เสี่ยงที่จะหลุดมือไปเป็นของนายทุนหรือเจ้าหนี้ประมาณ 1 แสนราย/ปี หรือ 1 ล้านไร่/ปีกฎหมายขายฝากเป็นกฎหมายที่จัดทำขึ้นใหม่ เพื่อแก้ปัญหาให้กับประชาชนและเกษตรกรที่มีโอกาสสูญเสียที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยหลังสุดท้าย หลังจากทำสัญญาขายฝาก ตลอดจนไม่ให้เกิดอุปสรรคต่อการดำรงชีวิต โดยกฏหมายนี้จะช่วยลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมในสังคม ที่ผ่านมาเจ้าหนี้ มักกำหนดระยะเวลาขายฝากให้สั้น ด้วยวัตถุประสงค์ไม่ต้องการให้เกิดการไถ่ถอนทรัพย์ บางสัญญากำหนดระยะเวลาการไถ่ถอน 4 เดือน และที่ผ่านมามักเจอว่า เมื่อใกล้เวลาจะไถ่ถอนทรัพย์ขายฝากเจ้าหนี้มักหนีไปเที่ยว เพื่อตั้งใจให้หาไม่เจอ ทำให้ที่ดินหลุดมือสำหรับกฎหมายใหม่กำหนดไว้ว่า ก่อนครบกำหนดเวลาไถ่ถอนนายทุนต้องแจ้งเจ้าของทรัพย์ก่อนครบกำหนด หากไม่แจ้งแสดงว่าสัญญานั้นเลื่อนกำหนดออกไปอีก 6 เดือน และมูลค่าเงินที่ต้องไถ่ถอนทรัพย์ ต้องไม่เกินราคาขายฝากบวกดอกเบี้ยไม่เกิน 15% และหากเจ้าของเงินหรือเจ้าหนี้เสียชีวิต เจ้าของทรัพย์สามารถไถ่ถอนจากทายาทได้ หรือลูกหนี้ หรือเจ้าของทรัพย์เสียชีวิต ทายาทก็สามารถดำเนินการไถ่ถอนทรัพย์ได้เช่นกัน นอกจากนี้ ในกฎหมายใหม่หากครบกำหนดไถ่ถอน เจ้าของทรัพย์ยังมีเวลาอีก 1 ปี เพื่อหาเงินเพื่อไถ่ถอนที่ดินได้“พ.ร.บ.ขายฝากเป็นเรื่องที่ประชาชนให้ความสนใจ เพราะปัญหาการจำนองที่ดินและไม่สามารถไถ่ถอนทรัพย์ มีปัญหามานานกว่า 90 ปี สร้างความไม่เป็นธรรมให้กับผู้ขายฝากจำนวนมาก เพราะหากเกษตรกรหรือเจ้าของทรัพย์ที่นำที่ดินไปขายฝาก หากผิดนัดแม้แต่วันเดียวที่ดินจะตกเป็นของเจ้าหนี้ หรือนายทุนทันที เรื่องนี้รัฐบาลหลายยุคหลายสมัยพยายามแก้ไขตั้งแต่ปี 2516 สมัยนายสัญญา ธรรมศักดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี สมัยรัฐบาล นายชวน หลีกภัย แม้แต่สมัยพล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ เป็นนากรัฐรัฐบาล แต่ก็ไม่สำเร็จ จนมาถึงรัฐบาลยุคนี้ ครม.ดำเนินการแก้ไขเพื่อให้เกิดประโยชน์กับประชาชน ขจัดปัญหาไม่เป็นธรรม”

อ่านเพิ่มเติม >>

คู่ขัดแย้งหลักและจุดยืน
1. นายทุนเงินกู้นอกระบบใช้กฎหมายขายฝากเป็นเครื่องมือให้ตนเองมีฐานะ2. เกษตรกร และลูกหนี้เงินกู้นอกระบบต้องสูญเสียที่ดินทำกินจากการนำโฉนดที่ดินไปขายฝาก เพื่อแลกกับเงินกู้ยืม

อ่านเพิ่มเติม >>

ผู้เกี่ยวข้องอื่น
1. ปลัดกระทรวงยุติธรรม 2. ศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้และประชาชนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม กระทรวงยุติธรรม (ศนธ.ยธ.) 3. สำนักงานกิจการยุติธรรม 4. สื่อมวลชน
ระยะเวลา
ตั้งแต่ พ.ศ. 2516 - 2561
สถานะ
กำลังอยู่ระหว่างการแก้ไข
พลวัต
สถานการณ์คลี่คลายเนื่องจากรัฐจัดหาช่องทางการเข้าถึงแหล่งทุนให้เกษตรกร และแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการกู้เงินรูปแบบขายฝาก ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา จากกรอบกำหนดระยะเวลาขยายยาวออกไป เพื่อให้มีโอกาส ผ่อนชำระ และไถ่ถอนที่ดิน

อ่านเพิ่มเติม >>

ระดับความรุนแรง
มีความเสียหายต่อทรัพย์สินและร่างกายโดยมีผู้บาดเจ็บ
วิธีการแก้ไข
การแก้ไขกฎหมายขายฝากเพื่อให้เกิดความเป็นธรรม

อ่านเพิ่มเติม >>

ที่มาของข้อมูล
หนังสือพิมพ์คมชัดลึก. “ได้เวลายกเลิก – แก้ไข กฎหมายขายฝาก เครื่องมือนายทุนเงินกู้นอกระบบ”20 กรกฎาคม 2560. ข่าวสด. “คลอดกฎหมายขายฝาก แก้ลำเจ้าหนี้กำหนดเวลาสั้นๆ ไม่ต้องการให้ลูกหนี้ไถ่ถอนที่ดิน.” 18 กันยายน 2561.นางสาวอิศราวดี ชำนาญกิจ. สัมภาษณ์
ไฟล์ดาวน์โหลด
-

ติดต่อเรา

หมายเลขโทรศัพท์ภายใน

02-141-9600

สถาบันพระปกเกล้า

ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา อาคารรัฐประศาสนภักดี
ชั้น 5 ฝั่งทิศใต้ เลขที่ 120 หมู่ 3 ถนนแจ้งวัฒนะ
แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210


This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.